Far ampulü küçük bir parça. Ama gece sürüşünde en çok fark yaratan parçalardan biri. Yanlış seçim; kör noktalar, karşı sürücüyü rahatsız eden parlama ve muayenede sorun demek.
Araba ampulü LED xenon karşılaştırması yaparken üç şeye bakmak gerekir: ışık kalitesi, farın optik yapısıyla uyum ve yasal uygunluk. Bu üçü aynı anda tutmuyorsa, parlaklık rakamı tek başına anlam taşımaz.
Aşağıda seçenekleri tek tek açıp, hangi durumda hangisinin mantıklı olduğunu maddeleyerek anlattım.
Ampul Tipleri: Halojen, LED ve HID (Xenon)
Üç teknoloji, üç farklı çalışma prensibi. Ortak noktası duy tipi değil; ışığı üretme biçimi.
Halojen: Ucuz, tanıdık, kolay bulunur
İçindeki tungsten flaman ısınır ve ışık verir.
Işık rengi sarıya yakındır. Yağış ve siste gözü daha az yorar.
Fiyatı düşüktür. H4, H7, H11 gibi tipler her yerde bulunur.
Ömrü kısadır. Yüksek performanslı versiyonlar daha da kısa ömürlüdür.
Enerjinin büyük kısmı ısıya gider. Verimi en düşük seçenek.
Kimin için uygun? Aracı fabrika halojen farla gelen, bütçesini zorlamak istemeyen, çoğunlukla şehir içi süren sürücü.
LED: Hızlı yanar, uzun ömürlü, ama optik hassas
Yarı iletken çip ışığı üretir. Anında tam güce çıkar.
Enerji tüketimi düşük. Akü ve şarj sistemine yük bindirmez.
Ömrü halojenin katları kadar. Yine de soğutması yetersizse çip erken zayıflar.
Işık kaynağı çok küçük bir alanda. Reflektörün odak noktasına tam oturmazsa ışık dağılır.
Fanlı veya bakır fitilli soğutma şart. Far kapağının arkasında boşluk olmalı.
Sıkça yapılan hata: halojen reflektöre "LED dönüşüm kiti" takmak. Işık artmış gibi görünür. Gerçekte yolun ilerisi kararır, karşıdan gelen kamaşır. Kesme çizgisi bozulur.
HID / Xenon: Geniş ve güçlü ama gecikmeli
Gaz dolu ampulde ark oluşur. Yüksek voltaj için balast gerekir.
Işık akısı yüksek. Yolun genişliğini iyi aydınlatır.
Tam parlaklığa ulaşması birkaç saniye alır. Bu yüzden selektör için uygun değildir.
Zamanla renk sıcaklığı kayar. Işık moru dönerse ampul yorulmuş demektir.
Kurulumu en karmaşık seçenek. Balast, ateşleyici ve kablo düzeni ister.
Hızlı karşılaştırma
Kriter
Halojen
LED
HID (Xenon)
İlk maliyet
Düşük
Orta
Orta–yüksek
Enerji tüketimi
Yüksek
Çok düşük
Düşük
Ömür
Kısa
Uzun
Orta–uzun
Anında yanma
Var
Var
Yok
Sisli havada okunabilirlik
İyi
Renk sıcaklığına bağlı
Orta
Sonradan takma kolaylığı
Çok kolay
Değişken
Zor
Seçim, Yasal Uygunluk ve Doğru Kurulum
Ampulü seçmek işin yarısı. Diğer yarısı farın onunla çalışabilmesi.
Önce farın optik tipini belirleyin
Reflektör far: Işığı ayna yüzeyiyle yönlendirir. Halojen için tasarlanmıştır. LED ve HID dönüşümüne en uygunsuz yapı.
Mercekli (projektör) far: Lens ve kesici perde ile net bir kesme çizgisi verir. Yüksek ışık akısını daha düzenli dağıtır.
Kapağı açıp bakın: içeride bir cam mercek varsa projektör, sadece parlak ayna varsa reflektör.
Kural basit: Fabrikada hangi teknoloji için üretildiyse, o teknolojide kalmak en güvenlisi. Yükseltme yapılacaksa mercekli komple far ünitesine geçmek, ampulü zorlamaktan daha doğru.